ابو القاسم سلطانى

298

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

موارد مصرف درمانى : داروى اختصاصى نقرس به‌ويژه نقرس حاد مىباشد . چون مانند ديژيتال در تن انباشته مىگردد و دستگاه گوارشى را تحريك مىنمايد لذا به محض فرونشستن درد درمان را متوقف مىكنند و چون نشانه پديدار شدن دوباره درد آشكار شد مجددا درمان را ادامه مىدهند . از سورنجان در درمان آرتريتهاى مزمن ، رماتيسم عضلانى يا مفصلى ، خيز عمومى انساج ، تپش قلب استفاده مىشود ضمن آنكه اثر مسهلى نيز دارد . عوارض : كلشيك و كلشىسين اثر شديد روى مخاط معدى دارد ولى با حذف دارو عارضه بر طرف مىگردد . منع مصرف : ناراحتيهاى كليوى ، همچنين بدون تجويز پزشك از مصرف آن بايد خوددارى شود . سميت : علائم مسموميت عبارتند گاستروآنتريت حاد ، شكم‌درد سخت ، استفراغ كه گاهى خون‌آلود مىباشد ، شكم روش ، سوزش حلق و دهان و تشنگى زياد غير قابل رفع ، سردرد ، عرق سرد ، فراخى مردمك چشم ، اختلال و آشفتگى در كار گردش خون و نفس كشيدن ، نبض كوچك و بىترتيب ، رنگ كبود و بالاخره مرگ با خفگى در مىرسد . پادزهر آن تانن مىباشد . اشكال داروئى : 1 - تنتور تخم كلشيك ( كدكس 1908 ) كه به نسبت يك‌دهم با الكل 70 درجه تهيه مىشود و 035 / 0 گرم درصد كلشىسين دارد و هر 57 قطره آن يك گرم وزن دارد . درمان را ابتدا با 40 قطره شروع مىكنند و روزى 10 قطره اضافه مىكنند همين‌كه شكم روزى 4 - 3 بار كار كرد ديگر نمىدهند كدكس حد اكثر مقدار خوراك آن را براى يك بار 5 / 1 گرم و در 24 ساعت 6 گرم تعيين نموده است ولى ساوى اين مقدار را زياد دانسته است . 2 - شراب تخم سورنجان شصت در هزار كه 5 تا 10 گرم داده مىشود . 3 - گرد دانه - 5 تا بيست سانتىگرم به صورت حبه 4 - عصاره هيدروالكليك تخم سورنجان كه هر 10 / 0 گرم آن 5 / 3 ميلىگرم كلشىسين دارد حد اكثر مقدار خوراك 05 / 0 در هر دفعه و 20 / 0 گرم در 24 ساعت مىباشد . 5 - كلشىسين : حد اكثر يك ميلىگرم در يك دفعه و 2 ميلىگرم در 24 ساعت . گياه را به عربى سورنجان ، عكنه ، لحلاح ، خمل ، قليقن ( معرب ) ، مىنامند و به پارسى جنس Colchicum را سورنجان و سورنگان ناميده‌اند .